website van marlou kursten kunstbemiddeling

Samir Nanoo


Samir Nanoo, "Naissance" Samir Nanoo met zijn "Naissance",
(Foto: Theo van der Zalm)

Kunst uit M÷rfelden-Walldorf (partnerstad van Wageningen)
ter gelegenheid van 4 en 5 mei 2001.

'Een muur tussen mensen, dat is wreedheid'
Door Theo van der Zalm

MORFELDEN-WALLDORF - ,,Mensen zijn altijd wreed geweest. Misschien kan de kunst ons helpen om een beetje van de barbarij los te komen.'' Dat is de motivatie van Samir Nanoo, geboren in Bagdad, maar Mörfeldenaar door huwelijk.
Marlou Kursten
van het Platform Mörfelden-Walldorf in Wageningen haalde Nanoo's werk naar de Openbare Bibliotheek.

,,Kunst kan helpen om een betere wereld te maken,'' is de overtuiging van Nanoo. Zijn schilderijen zijn fel expressionistisch. De kleuren springen van het doek of het papier. Vaak combineert hij in zijn werk schilderen met collages.
Zo laat 'Der Teilung' de kleuren van de Duitse vlag zien. Het schilderij wordt in tweeën gedeeld door een ruw stuk eikenhout. ,,Men heeft het Duitse volk verdeeld,'' zegt Nanoo. ,,Waarom? Ja, omdat er vreselijke dingen gebeurd waren, zegt men. Maar zo'n muur is ook een muur tussen vader en kind, tussen broer en zus, tussen vrienden en buren. Dat is wreedheid.''


Virus

Nanoo is in Luik opgeleid als chemicus en microbioloog. ,,Maar kunst is een virus. Onze hele familie is er mee behept. Als kind schilderde ik al; ik kan niet anders. Toen ik mijn vrouw had leren kennen en we uiteindelijk besloten om hier te gaan wonen, ben ik nog een jaar bij Paul Ehrlich in Frankfort aan het werk geweest, maar toen heb ik helemaal voor de kunst gekozen.'' Toch verloochent de wetenschap zich niet. Het schilderij 'Naissance' (Geboorte) is ge´nspireerd op wat Nanoo onder de microscoop zag. ,,Het sperma komt in de eicel en het leven ontwikkelt zich. Het kan een plant worden, een dier of een mens. Ik geloof dat wetenschap en kunst verbonden kunnen worden.''

De Irakese Mörfelder schildert spontaan vanuit een idee. ,,Ik beweeg mijn hand zonder te weten waar noord en zuid is,'' zegt hij. ,,Het gaat mij om spontaniteit en intensiteit. Ik wil de energie die in de kleuren is laten communiceren.''
Het mooiste compliment dat Nanoo ooit ontving kwam van een jonge Frankfortse: ,,Ik adem iedere morgen met jouw schilderij.''

Arabisch
Nanoo kwam op navrante wijze zelf met vooroordelen en burgerlijkheid in aanraking toen hij werk naar een bekende Zwitserse galerie in Bazel stuurde. Men was enthousiast en nodigde hem uit. De tentoonstelling was al geregeld toen Nanoo gevraagd werd of hij in Rome geboren was. ,,Nee, zei ik, hoe komt u daarbij. Ik ben niet in Italië geboren maar in Irak. Oh nee! Riep die man. Dan kunnen we niets doen. Mijn cliëntèle wil geen Arabische kunstenaar. Dat kan ik ze niet verkopen. Tja, Zwitserland is een rijk land, maar ze zijn rijk geworden omdat anderen oorlog voerden. Zelf hebben ze niets meegemaakt en dus ook niets geleerd.''

Cordoba
Voor de expositie in Wageningen koos Marlou Kursten een aantal van zijn schilderijen uit de cyclus 'Prins van Cordoba'. In totaal bestaat de cyclus uit 800 werken, en voor elk jaar, dat de Arabisch cultuur in Zuid-Spanje bloeide voorat ze aan het eind van de vijftiende eeuw verdreven werd door de christelijke reconquista.
Ieder van de werken heeft een centraal deel, dat er al was, op een passe-partout geplakt. Vanuit dat centrale element heeft Nanoo abstracte figuren geschilderd, maar soms ook cijfers of andere afbeeldingen.
Nanoo is gegrepen door de wonderschone cultuur van het Kalifaat van Cordoba. Hij vertelt hoe hij als kind op school gegrepen werd door het verhaal van de Arabische astronoom, die met wiskunde de positie van een ster bepaalde die hij niet kon zien. ,,En later toen men betere kijkers had, bleek die ster er echt te zijn!''
Astronomen, mathematici, artsen, natuurkundigen, allen waren ze in Granada te vinden, eeuwen lang. 'Ernte' (oogst) heeft Nanoo daarom een van de werken genoemd. ,,De mensheid heeft veel geoogst daar,'' zegt hij. ,,En dan bedoel ik niet eten, maar weten.''
Dat weten was er elders nog niet en Cordoba heeft dat weten uit de klassieke oudheid bewaard en verder ontwikkeld. Daarom dat elk schilderij uit het midden lijkt te komen. Dat staat voor het kalifaat, voor Granada met zijn Alhambra. Wat daaruit voort komt is de cultuur die van daaruit over de wereld is verspreid. ,,Al het goede dat daaruit voor de mensheid is voortgekomen. Zonder deze geschiedenis leefden we nog in donkerheid.''